Raporlar – LDT

Türkiye’nin Eğitim Sorunu ve Özgür Toplum için Reform Önerisi

admin — Tue, 15 Sep 2026 01:19:13 +0000

Yazarlar:

Doç. Dr. Hasan Yücel Başdemir
Yrd. Doç. Dr. Buğra Kalkan

Türkiye’nin Eğitim Sorunu ve Özgür Toplum için Reform Önerisi, Türkiye’de eğitim sisteminin merkeziyetçi yapısını özgürlükçü bir perspektiften tartışan kapsamlı bir rapordur. Hasan Yücel Başdemir ve Buğra Kalkan, Milli Eğitim Bakanlığı’nın altyapı, finansman, yönetim ve müfredat üzerindeki tekil yetkisinin sürdürülebilir olmadığını savunur. Çalışma; okul, müfredat, finansman ve yönetim çeşitliliğine dayalı ara çözümler önerirken, özel okulların payının artırılması, yerel aktörlerin güçlendirilmesi ve eğitim kuponu gibi modelleri gündeme taşır. Eğitimde çoğulculuk, rekabet ve sivil sorumluluk arayanlar için önemli bir başvuru metnidir. Rapor, reformu ani kopuşlarla değil, pilot uygulamalar ve aşamalı geçiş önerileriyle düşünmeye davet eder; tartışmayı pratik politika seçenekleriyle zenginleştiren özgün bir çalışmadır.

Yönetici Özeti

Türk Eğitim Sistemi, yapılan birçok revizyona rağmen köklü bir değişikliğe ihtiyaç duymaktadır. Bu değişikliğin veya reformun gerekçesi, eğitimin organizasyonu ile ilgili tüm sorumluluğun Milli Eğitim Bakanlığı’na verilmiş olmasıdır: Bakanlık alt yapı, finansman, yönetim ve ders ve müfredatın belirlenmesi anlamında planlama konusunda tam ve tek yetkili kurumdur. Tek bir kurumun, yirmi milyon öğrenci, bir milyon çalışan ve altmış beş bin okulun sevk ve idaresini tek başına sürdürmesi hem fizikî hem pedagojik hem de eğitimin amaçları açı(sın)dan makul görünmemektedir.

Bu nedenle, Türkiye’de yapılacak bir eğitim reformu, sorumluluğun eğitimin paydaşları arasında bölüşülmesi esasına dayanmalıdır. Eğer bu perspektif benimsenecek olursa yapılacak reformun ilk ilkesi, merkezi yetki ve hakların illere, belediyelere, okullara, vakıflara, şirketlere, şahıslara, ailelere ve öğrenciye devredilmesidir ve bunun gereği olarak da Bakanlığın koordinasyon ve akreditasyon kurumu olmaya yönelmesidir. Yetki ve sorumluluk paylaşımı, eğitimde finansman, yönetim ve planlama özerkliğini mecbur kılmaktadır. Bu özerkliğin sağlanması, özel okulların eğitim sistemi içindeki oranının kademeli olarak artmasına bağlıdır. Ancak bu tür bir reform çabasının önünde, mevcut istihdam yapısı ve bürokratik yapılanma başta olmak üzere büyük engeller bulunmaktadır.

Burada sunduğumuz ve eğitimde özelleştirme esasına dayanan bu eğitim reformu önerisi, mevcut yapıdan kaynaklanan zorlukları aşmak için fırsatları ortaya koymayı; finansman çeşitliliği, okul çeşitliliği, müfredat çeşitliliği ve yönetim çeşitliğine dayalı alternatifli ara çözümler sunmayı amaçlamaktadır.

Raporun tamamını indirmek için tıklayınız:

Türkiye’de Din Özgürlüğü Raporu (2005)

admin — Fri, 11 Sep 2026 09:15:05 +0000

Proje Hakkında

Liberal Düşünce Topluluğu, 2004 yılında, Avrupa Birliği Komisyonu Türkiye Delegasyonu’nun katkılarıyla “Dinlerarası İlişkiler: Seküler ve Demokratik bir Sistemde Barış İçinde Birarada Varoluş Arayışı” başlıklı bir proje yürütmüştür. Bu proje, Türkiye’deki çeşitli inanç gruplarının barış içinde bir arada yaşamasının önündeki engellerin soruşturulması, taleplerinin belirlenmesi, ilgili mevzuatın insan hakları ve demokrasi ilkeleri ışığında ele alınması ve bu alanda yapılması gerekenlerin tespitinin yanında; söz konusu grupların birbirlerinin taleplerine nasıl baktıklarının ve birbirlerinden neler beklediklerinin de karşılıklı olarak anlaşılmasını amaçlamaktadır.

Proje Faaliyetleri:

i. İki kapalı tartışma / çalışma toplantısı:

Birinci toplantıda amaç, farklı din ve inanç gruplarına ait temsilcilerden veya bireylerden kendi sorunlarını, nasıl bir ortamda yaşamak istediklerini, başkalarının onlara ve onların diğer inanç gruplarına nasıl baktıklarını ve neler beklediklerini ifade etmelerini sağlamak ve bu konuda gerekli tespitleri yapmaktır.

İkinci toplantıda ise, Türkiye’de dinî özgürlüklerin geliştirilmesi, sözü edilen mevcut sorunların çözülmesi için hem devletin hem de ilgili tarafların yapması gerekenlerin konuşulması; ayrıca, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin ilgili içtihatları ile Avrupa Birliği ülkelerinin uygulamalarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Her toplantı sonrası bir açıklamanın yayınlanması.
Türkiye’de Din Özgürlüğü Raporu’nun hazırlanması ve yayınlanması.
Üç kitap yayını:
a. Dinî özgürlük, sivil toplum, çeşitlilik ve çoğulculuk gibi konular hakkında daha önce Türkçe’de yayınlanan makalelerin derlemesi.
b. Dinî özgürlük üzerine bir referans kitap tercümesi.
c. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin ilgili kararlarından bir seçme ve kararların yorumu.

Raporun tamamını indirmek için tıklayınız:

Liberal Demokrasinin Kayıp Halkası: Kurallara Dayalı Para Politikası ve Makroekonomik İstikrar

admin — Thu, 10 Sep 2026 09:43:34 +0000

Liberal Demokrasinin Kayıp Halkası: Kurallara Dayalı Para Politikası ve Makroekonomik İstikrar, Ünsal Çetin’in para politikasını liberal demokrasinin temel ilkeleri olan hukukun üstünlüğü, öngörülebilirlik ve keyfî yönetimin sınırlandırılması çerçevesinde ele aldığı kapsamlı bir çalışmadır. Rapor, merkez bankalarının takdire dayalı ve öngörülemez politikalarının piyasa beklentilerini bozarak belirsizliği ve makroekonomik istikrarsızlığı artırabileceğini savunurken, kurallara dayalı para politikasını daha şeffaf ve istikrarlı bir alternatif olarak tartışmaktadır.

Taylor Kuralı, Verimlilik Normu ve Bagehot Kuralı gibi yaklaşımları tarihsel ve teorik bir çerçevede inceleyen çalışma; Büyük Enflasyon, Büyük Moderasyon ve 2008 finansal krizi gibi deneyimlerden hareketle para politikasında kural ile takdir arasındaki ayrımın sonuçlarını değerlendirir. Raporun temel önerisi, para politikasının siyasal ve bürokratik keyfîliğe karşı mümkün olduğunca güçlü ve bağlayıcı kurallarla sınırlandırılması; böylece fiyat sisteminin işleyişinin, ekonomik aktörlerin öngörülebilirliğinin ve makroekonomik istikrarın güçlendirilmesidir.

Türkiye’de İnsan Hakları ve İfade Özgürlüğü

admin — Thu, 10 Sep 2026 09:37:24 +0000

Türkiye’de İnsan Hakları ve İfade Özgürlüğü, Avrupa Komisyonu’nun katkılarıyla Liberal Düşünce Topluluğu tarafından yürütülen “Yasal ve Sosyal Yönleriyle Türkiye’de İfade Özgürlüğü” projesi kapsamında gerçekleştirilen kapsamlı bir kamuoyu araştırması ve değerlendirme çalışmasıdır. Araştırma, insan hakları ve ifade özgürlüğünün Türkiye’de nasıl algılandığını, bu alanlardaki sorunların ve ihlallerin yaygınlığını ve toplumsal taleplerin reform girişimleriyle ne ölçüde örtüştüğünü ampirik veriler üzerinden ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Türkiye’nin yedi bölgesindeki 15 ilde 3.060 kişiyle yüz yüze gerçekleştirilen kamuoyu araştırmasının yanı sıra hâkim ve Cumhuriyet savcılarının görüşlerini de inceleyen çalışma; kamuoyunun ve yargı mensuplarının insan hakları ve ifade özgürlüğüne ilişkin tutumlarını ayrı ayrı ele almakta ve bu iki grubun değerlendirmelerini karşılaştırmaktadır.

Rapor; insan hakları ihlallerinin algılanma biçimi ve kaynaklarından ifade özgürlüğünün sınırlarına, basın-yayın özgürlüğü, ana dilde eğitim ve yayın, dinî özgürlükler, demokrasi ve devlet anlayışı, şiddet, özel hayatın mahremiyeti gibi başlıklara; ayrıca Avrupa Birliği, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve yargı mensuplarının tutumlarına kadar geniş bir çerçeve sunarak Türkiye’de özgürlüklerin hem toplumsal hem de kurumsal boyutlarına ışık tutmaktadır.

Raporu İndirmek İçin Tıklayınız:

Türkiye Cumhuriyeti Dernekler Mevzuatının Avrupa Birliği Standartlarına Uyumu Raporu

admin — Thu, 10 Sep 2026 09:25:56 +0000

Bu çalışma, Türkiye’de dernekleşme özgürlüğünün geliştirilmesi ve sivil toplumun güçlendirilmesi için gerekli hukuki ve kurumsal reformları ele almaktadır. Türkiye’deki dernekler mevzuatını Avrupa Birliği standartları ve uluslararası insan hakları düzenlemeleri çerçevesinde değerlendiren rapor; dernek kurma ve üyelik hakkından uluslararası faaliyetlere, federasyon ve konfederasyonlaşmadan denetim, bürokratik yükümlülükler ve ifade özgürlüğüne kadar geniş bir alandaki sınırlamaları incelemektedir. Mevcut mevzuatın aşırı düzenleyici ve kısıtlayıcı yönlerini ortaya koyan çalışma, derneklerin devlet karşısında daha özerk ve etkin hâle gelmesini sağlayacak, bürokrasiyi azaltacak ve örgütlenme özgürlüğünü genişletecek kapsamlı değişiklik önerileri sunmaktadır.

Raporun tamamını indirmek için tıklayınız:

Türkiye’de İfade Özgürlüğünün Önündeki Yasal Engeller

admin — Thu, 10 Sep 2026 09:21:35 +0000

Türk Mevzuatının İfade Özgürlüğü Bakımından Değerlendirilmesi, Türkiye’de ifade özgürlüğünün hukuki çerçevesini tarihsel ve eleştirel bir perspektifle inceleyen kapsamlı bir çalışmadır. Osmanlı’dan Cumhuriyet dönemine uzanan anayasal gelişimi ele alan eser; başta düşünceyi açıklama ve yayma özgürlüğü olmak üzere basın, örgütlenme, toplantı ve gösteri yürüyüşü gibi bağlantılı hakları, Anayasa hükümleri ve yargısal uygulamalar üzerinden değerlendirir. Çalışma, özellikle ifade özgürlüğünü sınırlandıran düzenlemeleri çoğulcu ve özgürlükçü demokrasi anlayışı çerçevesinde sorgularken, Türk hukukundaki güvenceleri Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi standartlarıyla da ilişkilendirerek özgürlüğün korunması bakımından sorunlu alanlara ve gerekli hukuki değişikliklere dikkat çekmektedir.

Raporun tamamını indirmek için tıklayınız: